داشتن چند گیاه سبز در خانه علاوه بر زیبایی، می‌تواند فضای زندگی را دلنشین‌تر کند. بسیاری از افراد هنگام انتخاب گیاه آپارتمانی به دنبال گونه‌هایی هستند که به تصفیه هوای خانه و کاهش برخی آلاینده‌های موجود در محیط کمک کنند.
برخی گیاهان در مطالعات آزمایشگاهی توانایی جذب یا تغییر غلظت بعضی ترکیبات موجود در هوا را نشان داده‌اند. با این حال، شرایط یک خانه واقعی با یک محیط آزمایشگاهی کوچک تفاوت زیادی دارد و تعداد معمول گیاهان آپارتمانی به‌تنهایی نمی‌تواند جایگزین تهویه مناسب یا سیستم‌های تخصصی تصفیه هوا شود.
با این وجود، انتخاب گیاهان مناسب می‌تواند راهی جذاب برای سبزتر کردن فضای خانه باشد. در این مقاله با بهترین گیاهان آپارتمانی برای تصفیه هوای خانه، ویژگی‌های هر گیاه، شرایط نگهداری و نکات مهم هنگام انتخاب آن‌ها آشنا می‌شوید.
پاسخ به این سؤال کمی پیچیده‌تر از یک «بله» یا «خیر» ساده است.
برخی پژوهش‌های آزمایشگاهی نشان داده‌اند که گیاهان می‌توانند در شرایط کنترل‌شده برخی ترکیبات آلی فرار یا VOCها را از محیط اطراف خود جذب یا متابولیزه کنند.
اما در یک خانه معمولی، عواملی مانند:
حجم زیاد هوای محیط
نرخ تهویه
اندازه و تعداد گیاهان
شدت نور
جریان هوا
نوع آلاینده
شرایط خاک و گلدان
روی نتیجه تأثیر می‌گذارند.
بنابراین بهتر است گیاهان آپارتمانی را یکی از عناصر یک محیط سالم و سبز بدانیم، نه جایگزین تهویه، کاهش منابع آلودگی یا دستگاه تصفیه هوای مناسب.
در ادامه چند گیاه محبوب و مناسب برای فضای داخلی را معرفی می‌کنیم. این گیاهان علاوه بر زیبایی، در مطالعات مختلف درباره کیفیت هوای داخلی نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند.
سانسوریا یکی از محبوب‌ترین گیاهان آپارتمانی است و به دلیل مقاومت نسبتاً بالا، انتخاب مناسبی برای افراد مبتدی محسوب می‌شود.
برگ‌های بلند و ایستاده این گیاه ظاهر مدرنی ایجاد می‌کنند و باعث می‌شوند برای دکوراسیون خانه و محل کار نیز گزینه محبوبی باشد.
مقاومت نسبتاً خوب در شرایط مختلف
نیاز آبی نسبتاً کم
قابلیت نگهداری در نور متوسط تا کم
مناسب برای خانه و محیط کار
تنوع زیاد در شکل و رنگ برگ
یکی از اشتباهات رایج درباره سانسوریا، آبیاری بیش از حد است. بهتر است اجازه دهید بستر گیاه تا حد مناسبی خشک شود و سپس بر اساس شرایط محیط آبیاری کنید.
پتوس یکی از گیاهان محبوب برای فضای داخلی است و به دلیل رشد مناسب و نگهداری نسبتاً آسان، در بسیاری از خانه‌ها دیده می‌شود.
شاخه‌های رونده پتوس را می‌توان روی قفسه، میز یا گلدان‌های آویز قرار داد.
رشد نسبتاً سریع
مناسب برای دکوراسیون داخلی
تحمل نسبی شرایط نوری مختلف
نگهداری نسبتاً آسان
انواع متنوع با رنگ و طرح برگ متفاوت
پتوس معمولاً در نور غیرمستقیم مناسب رشد خوبی دارد. نور بسیار شدید می‌تواند به بعضی گونه‌ها آسیب بزند.
اسپاتی فیلوم یا گل صلح یکی دیگر از گیاهان محبوب برای فضای داخلی است.
برگ‌های سبز و گل‌های سفید آن باعث شده این گیاه علاوه بر کاربرد دکوراتیو، در فهرست گیاهانی قرار بگیرد که برای محیط خانه مورد توجه قرار می‌گیرند.
نور روشن و غیرمستقیم
خاک با زهکشی مناسب
آبیاری متناسب با خشک شدن خاک
رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا
دور نگه داشتن از نور شدید مستقیم
یکی از نشانه‌های قابل توجه این گیاه، افتادگی برگ‌ها در زمان تشنگی است؛ البته نباید اجازه داد گیاه به‌طور مداوم دچار تنش آبی شود.
آگلونما به دلیل برگ‌های زیبا و تنوع رنگی زیاد یکی از گیاهان محبوب آپارتمانی است.
این گیاه برای محیط‌هایی با نور متوسط تا کم، بسته به رقم و شرایط، می‌تواند گزینه مناسبی باشد.
ظاهر زیبا و دکوراتیو
تنوع زیاد در رنگ برگ
نگهداری نسبتاً آسان
مناسب برای خانه و محل کار
تحمل نسبی نور کمتر در برخی ارقام
برای حفظ سلامت آگلونما، بهتر است از آبیاری بیش از حد جلوگیری شود.
فیکوس الاستیکا یا گیاه لاستیکی با برگ‌های ضخیم و براق خود یکی از گیاهان جذاب برای دکوراسیون داخلی است.
این گیاه در شرایط مناسب می‌تواند به اندازه قابل توجهی رشد کند و برای فضاهای بزرگ‌تر انتخاب مناسبی باشد.
نور زیاد و غیرمستقیم
آبیاری پس از خشک شدن مناسب خاک
گلدان دارای زهکشی
دور بودن از جریان مستقیم کولر و بخاری
چرخاندن دوره‌ای گلدان برای رشد متعادل
شامادورا یا نخل پارلور یکی از گیاهان محبوب برای فضای داخلی است و ظاهر ظریف آن می‌تواند فضای خانه را سبزتر و طبیعی‌تر کند.
این گیاه معمولاً نور غیرمستقیم و شرایط نسبتاً متعادل را ترجیح می‌دهد.
نور متوسط و غیرمستقیم
خاک دارای زهکشی مناسب
آبیاری متناسب با شرایط خاک
رطوبت متوسط
جلوگیری از خشکی شدید و طولانی‌مدت
دراسنا گروه بزرگی از گیاهان آپارتمانی است که گونه‌ها و ارقام متنوعی دارد.
برخی دراسناها به دلیل شکل برگ و فرم رشد، برای فضاهای مدرن بسیار مناسب هستند.
ظاهر مدرن و دکوراتیو
گونه‌ها و ارقام متنوع
مناسب برای فضای داخلی
نیاز نوری متفاوت بسته به گونه
نگهداری نسبتاً آسان در شرایط مناسب
گندمی یا Spider Plant یکی از گیاهان محبوب برای خانه است و به دلیل برگ‌های باریک و رشد بوته‌ای، ظاهر بسیار جذابی دارد.
این گیاه می‌تواند برای قفسه‌ها، میزها و گلدان‌های آویز استفاده شود.
نور روشن و غیرمستقیم
خاک سبک
زهکشی مناسب
آبیاری متعادل
دوری از نور شدید و مستقیم در صورت حساسیت رقم
سرخس بوستون به دلیل برگ‌های پرپشت و ظریف، یکی از گیاهان زیبای فضای داخلی است.
این گیاه معمولاً به رطوبت بیشتری نسبت به بسیاری از گیاهان آپارتمانی نیاز دارد و در محیط‌های بسیار خشک ممکن است نوک برگ‌های آن قهوه‌ای شود.
نور غیرمستقیم
رطوبت مناسب
خاک دارای زهکشی خوب
جلوگیری از خشک شدن شدید بستر
دور نگه داشتن از جریان مستقیم هوای گرم و خشک
آلوئه‌ورا یک گیاه گوشتی و مقاوم است که برای خانه‌های روشن گزینه مناسبی محسوب می‌شود.
برگ‌های گوشتی آن آب را ذخیره می‌کنند و به همین دلیل نیاز آبی آن با بسیاری از گیاهان برگ‌دار متفاوت است.
نور زیاد
خاک با زهکشی بسیار خوب
آبیاری پس از خشک شدن خاک
گلدان دارای سوراخ زهکشی
جلوگیری از ماندگاری آب اطراف ریشه
| گیاه | نور مناسب | نیاز آبی | سطح نگهداری | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| سانسوریا | کم تا متوسط | کم | آسان | افراد مبتدی |
| پتوس | متوسط و غیرمستقیم | متوسط | آسان | خانه و دفتر |
| اسپاتی فیلوم | متوسط و غیرمستقیم | متوسط | متوسط | فضای داخلی |
| آگلونما | کم تا متوسط | متوسط | آسان تا متوسط | خانه و محل کار |
| فیکوس الاستیکا | زیاد و غیرمستقیم | متوسط | متوسط | فضاهای روشن |
| شامادورا | متوسط | متوسط | متوسط | اتاق و پذیرایی |
| دراسنا | متوسط | متوسط | آسان تا متوسط | دکوراسیون مدرن |
| گندمی | متوسط و غیرمستقیم | متوسط | آسان | خانه و اتاق |
| سرخس بوستون | متوسط و غیرمستقیم | نسبتاً زیاد | متوسط | محیط مرطوب |
| آلوئه‌ورا | زیاد | کم | آسان | خانه‌های روشن |
برای اتاق خواب بهتر است گیاهی انتخاب شود که با میزان نور و شرایط همان اتاق سازگار باشد.
گزینه‌هایی مانند:
سانسوریا
پتوس
گندمی
آگلونما
می‌توانند در شرایط مناسب برای فضای داخلی مورد استفاده قرار گیرند.
اما قرار دادن تعداد زیادی گیاه در اتاق خواب لزوماً باعث تصفیه قابل توجه هوا نمی‌شود. اگر هدف اصلی بهبود کیفیت هوای اتاق است، تهویه مناسب، کاهش منابع آلاینده و کنترل رطوبت اهمیت بیشتری دارند.
اگر خانه نور طبیعی کمی دارد، باید گیاهی انتخاب کنید که با نور موجود سازگار باشد.
گزینه‌های مناسب‌تر می‌توانند شامل:
سانسوریا
زامیفولیا
آگلونما
برگ عبایی
برخی انواع پتوس
باشند.
البته «تحمل نور کم» به معنی رشد مطلوب در تاریکی کامل نیست. تقریباً تمام گیاهان سبز برای ادامه رشد به نور نیاز دارند.
در خانه‌هایی که نور طبیعی بیشتری دارند، گزینه‌های بیشتری برای انتخاب وجود دارد.
برای چنین محیط‌هایی می‌توان به گیاهانی مانند:
آلوئه‌ورا
فیکوس الاستیکا
برخی ساکولنت‌ها
کاکتوس‌ها
برخی گونه‌های فیکوس
فکر کرد.
شدت نور و میزان تابش مستقیم خورشید باید با نیاز گونه انتخاب‌شده هماهنگ باشد.
گیاهان فقط به دلیل بحث تصفیه هوا ارزشمند نیستند. وجود گیاه در فضای داخلی می‌تواند مزایای دیگری نیز داشته باشد.
گیاهان می‌توانند رنگ و بافت طبیعی به دکوراسیون اضافه کنند.
وجود فضای سبز در محیط زندگی می‌تواند خانه را طبیعی‌تر و دلنشین‌تر کند.
ترکیب گیاهان با مبلمان، نورپردازی و عناصر دکوراتیو می‌تواند فضای داخلی را جذاب‌تر کند.
برای افرادی که به طبیعت و باغبانی علاقه دارند، نگهداری گیاهان یک سرگرمی کاربردی و جذاب است.
خیر.
اگر هدف اصلی شما کاهش آلاینده‌های هواست، نباید تنها به گیاهان تکیه کنید.
اقدامات مهم‌تری مانند:
تهویه مناسب
کاهش منابع تولید آلاینده
کنترل رطوبت
جلوگیری از تجمع گردوغبار
استفاده از دستگاه تصفیه هوای مناسب در صورت نیاز
می‌توانند نقش مهم‌تری در کیفیت هوای داخل ساختمان داشته باشند.
گیاهان را بهتر است به‌عنوان بخشی از یک محیط سالم و سبز در نظر بگیرید.
انتخاب گیاه مناسب تنها مرحله اول است. گیاه سالم برای رشد مناسب به شرایط صحیح نگهداری نیاز دارد.
هر گیاه را بر اساس نیاز نوری خودش در محل مناسب قرار دهید.
از آبیاری بیش از حد خودداری کنید و قبل از آبیاری وضعیت خاک را بررسی کنید.
گلدان باید سوراخ زهکشی داشته باشد و آب اضافی بتواند از آن خارج شود.
گردوغبار روی برگ‌های بزرگ می‌تواند ظاهر گیاه را کدر کند. تمیز کردن ملایم برگ‌ها به حفظ ظاهر گیاه کمک می‌کند.
پشت برگ‌ها، ساقه و قسمت‌های جدید گیاه را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنید.
قبل از خرید باید میزان نور، دما، رطوبت و فضای مورد نیاز گیاه را بررسی کنید.
گیاهان گلدانی در شرایط معمول خانه ظرفیت محدودی دارند و نمی‌توانند جایگزین سیستم تهویه مناسب شوند.
قرار دادن گیاه در محیط نامناسب و آبیاری بیش از حد می‌تواند به سلامت آن آسیب بزند.
حتی گیاهان مقاوم به نور کم نیز برای رشد به نور نیاز دارند.
برای انتخاب بهترین گیاه برای خانه، این موارد را در نظر بگیرید:
میزان نور طبیعی خانه را بررسی کنید.
اندازه فضای مورد نظر را مشخص کنید.
میزان زمانی که برای مراقبت از گیاه دارید در نظر بگیرید.
نیاز آبی گیاه را بررسی کنید.
اندازه نهایی گیاه را در نظر بگیرید.
در صورت داشتن حیوان خانگی یا کودک، ایمنی گونه انتخابی را بررسی کنید.
شرایط رطوبت و دمای محیط را در نظر بگیرید.
به این ترتیب گیاهی انتخاب می‌کنید که نه‌تنها زیبا باشد، بلکه بتواند در شرایط واقعی خانه شما نیز به‌خوبی رشد کند.
گیاهانی مانند سانسوریا، پتوس، اسپاتی فیلوم، آگلونما، فیکوس الاستیکا، گندمی و دراسنا از گیاهانی هستند که در بحث کیفیت هوای داخلی و مطالعات مربوط به گیاهان تصفیه‌کننده مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ اما اثر آن‌ها در خانه واقعی محدودتر از شرایط آزمایشگاهی است.
سانسوریا در مطالعات آزمایشگاهی درباره حذف برخی ترکیبات موجود در هوا مورد بررسی قرار گرفته است، اما در خانه معمولی نباید انتظار داشت چند گلدان سانسوریا جایگزین تهویه یا دستگاه تصفیه هوا شوند.
بله، پتوس یکی از گیاهان محبوب آپارتمانی است و در نور غیرمستقیم مناسب و با آبیاری صحیح می‌تواند به‌خوبی رشد کند.
سانسوریا، زامیفولیا و آگلونما از جمله گیاهانی هستند که نسبت به شرایط کم‌نور تحمل بیشتری دارند؛ البته هیچ گیاه سبزی در تاریکی کامل رشد مطلوبی ندارد.
گیاهان در فرآیند فتوسنتز اکسیژن تولید می‌کنند، اما میزان اثر چند گلدان معمولی بر اکسیژن هوای یک خانه نباید با سیستم تهویه یا تصفیه تخصصی مقایسه شود.
یک عدد ثابت و قابل تعمیم برای تمام خانه‌ها وجود ندارد. حجم فضا، تهویه، نوع آلاینده، اندازه گیاه و شرایط محیط روی نتیجه تأثیر دارند.
انتخاب بهترین گیاهان آپارتمانی برای تصفیه هوای خانه می‌تواند علاوه بر ایجاد فضای سبز و زیبا، انتخاب مناسبی برای علاقه‌مندان به گیاهان باشد. سانسوریا، پتوس، اسپاتی فیلوم، آگلونما، فیکوس الاستیکا، دراسنا، گندمی و شامادورا از جمله گیاهان محبوبی هستند که برای فضای داخلی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
با این حال، نباید انتظار داشت چند گیاه گلدانی بتوانند به‌تنهایی تمام آلاینده‌های یک خانه را حذف کنند. تهویه مناسب، کاهش منابع آلودگی، کنترل رطوبت و در صورت نیاز استفاده از تجهیزات تخصصی تصفیه هوا همچنان اهمیت زیادی دارند.
در انتخاب گیاه، به جای تمرکز صرف بر عنوان «تصفیه‌کننده هوا»، بهتر است شرایط واقعی خانه مانند نور، دما، رطوبت، فضای موجود و میزان زمانی که برای مراقبت دارید را نیز در نظر بگیرید. گیاهی که در محیط مناسب رشد سالمی داشته باشد، انتخاب کاربردی‌تری برای فضای داخلی خواهد بود.
